Het Paardengebit

Het paard, heeft net als de mens, een melkgebit en een blijvend gebit. Het paardengebit is ontwikkeld voor het vermalen van vezelrijk en plantaardig voedsel. Een goed functionerend paardengebit houdt direct verband met een gezond spijsverteringsproces en draagt eveneens bij aan een plezierige samenwerking met je paard. Het gebit blijft gedurende het paardenleven doorgroeien en veranderen. Het is daarom van groot belang dat het regelmatig gecontroleerd wordt.

Het gebit (volwassen paard)

 

gebit paard- 12 snijtanden (6 in de bovenkaak en 6 in de onderkaak).

- 24 kiezen (6 aan iedere kant in boven en onderkaak).

De kiezen zijn onderverdeeld in premolaren en molaren.

- Maximaal 4 haaktanden.

- Mogelijke aanwezigheid van 1 of enkele wolfskiezen.

 

  

Hoe vaak moet het gebit van mijn paard gecontroleerd worden?

Het is aan te raden het gebit van ieder paard minimaal één keer per jaar te laten controleren. Bij paarden die aan het wisselen zijn (2,5 tot 5 jarigen) kan vaker een controle nodig zijn om dat in deze periode erg veel verandert in de mond. Ook kunnen ‘doppen’ op de kiezen blijven zitten. Het is van belang het gebit van het jonge paard ook in ieder geval te laten controleren voordat een bit in de mond geplaatst wordt. Een afwijkend gebit kan voor veel problemen zorgen tijdens het beleren.

Doordat het gebit van het paard gedurende het hele leven slijt kunnen de kiezen van oudere paarden zo ver zijn afgesleten dat ze niet meer goed kunnen kauwen. Ook kunnen kiezen los zijn gaan zitten of verdwenen zijn en zo het kauwen moeilijker maken. Om paarden van 20 jaar en ouder in goede conditie te houden is het wel eens nodig twee keer per jaar het gebit te controleren en bij te werken.

 

Symptomen van gebitsafwijkingen

Er zijn veel verschillende symptomen die kunnen opvallen bij afwijkingen aan het gebit, maar het is ook mogelijk dat een paard dat wel degelijk een gebitsafwijking heeft, niet veel laat merken.

•Voer wordt langzaam opgenomen

•Paard laat proppen voer uit de mond vallen

•Vermageren/slechte conditie

•Mest met veel onverteerde voedseldelen

•Paard ruikt onaangenaam uit de mond

•Verzet bij indoen van het bit/tijdens het rijden

•Afwijkende stand van het hoofd tijdens eten/rijden

•Uitsteken van de tong tijdens het rijden

•Niet willen inbuigen tijdens het rijden

•Teugelkreupelheid

•Koliek

 Enkele van de meest voorkomende gebitsafwijkingen bij het paard:

 

  • Glazuurpunten (emaillepunten): deze (scherpe) richels ontstaan voornamelijk aan de tongzijde van de kiezen in de onderkaak en aan de wangzijde van de kiezen in de bovenkaak.

  • Doppen: tijdens het wisselen van de premolaren kunnen resterende elementen bovenop de nieuwe elementen blijven zitten, dit worden ook wel ‘doppen’ genoemd. De scherpe punten die aan de onderzijde van deze doppen kunnen zitten, zijn pijnlijk bij het kauwen. Doppen kunnen ook het goed doorkomen van de permanente kiezen verhinderen.

  • Golven: wanneer de kiezen ongelijk afslijten is er vanaf de zijkant vaak een golvend patroon te zien.

  • Haken: als de wrijfvlaktes van twee tegenoverliggende kiezen niet evenredig afslijten, kunnen er (scherpe) haken ontstaan.

  • Tandsteen: hierdoor kunnen ontstekingen van het tandvlees ontstaan.

  • Wolfskiezen:  dit is een tand die zich soms ontwikkelt voor de voorste kies. De wolfskies is een uitgroei van een rudimentaire tandkiem. Paarden kunnen zowel in de boven- als de onderkaak wolfskiezen/-tanden krijgen. Deze komen door tussen de 6 en 18 maanden. Het paard kan hier hinder van ondervinden wanneer er met een bit wordt gereden, het kan pijnlijk zijn wanneer het bit de wolfskies raakt.

  • ETR (excessive transverse ridges): TR (Transvere Ridges) zijn normaal in een paardenmond, omdat een kies samengesteld is uit 3 (hoofdcomponenten) die ten opzichte van elkaar gelijkmatig slijten. Gebeurt dit gelijkmatig afslijten NIET dan ontstaat er ETR.  Bij ETR ontstaan er zodanige "ribbels" dat het paard alleen in die positie zijn mond gesloten kan houden.

     

    

 wolfskiesHaak voorste kies

       Wolfskies                                                        Haak op de voorste kies                                      

emailpuntETR

  Emaillepunten met beschadigingen in wangslijmvlies         ETR

 

 

Gebitsbehandeling

Als na een gebitscontrole blijkt dat behandeling nodig is, zal de dierenarts, afhankelijk van de vastgestelde behandeling, de afwijking direct corrigeren of een vervolgafspraak maken. Elektrisch raspen van de tanden/kiezen vindt meestal plaats onder lichte verdoving. Gebitscontrole kan bij de meeste paarden zonder sedatie.